การปฏิบัติงานตามภารกิจของสถานศึกษาที่เป็นนิติบุคคล

 

               การปฏิรูปการศึกษามีความมุ่งหมายที่จะจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ เป็นคนดี มีความสามารถ และมีความสุข การดำเนินการให้บรรลุเป้าหมายอย่างมีพลัง และมีประสิทธิภาพจำเป็นที่จะต้องมีการกระจายอำนาจ และให้ทุกฝ่ายการมีส่วนน่วม ซึ่งสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และเป็นไปตามหลักการของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.. 2545

ซึ่งให้มีการจัดระบบโครงสร้างและกระบวนการจัดการศึกษาของไทยมีเอกภาพเชิงนโยบาย และ

มีความหลากหลายในทางปฏิบัติ มีการกระจายอำนาจไปสู่เขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษา

ดังปรากฏในบัญญัติมาตรา 39 ที่ว่า

               “มาตรา ๓๙  กำหนดให้กระทรวงกระจายอำนาจการบริหารและจัดการศึกษาทั้งด้าน

วิชาการ งบประมาณ การบริหารงานบุคคล และการบริหารทั่วไป ไปยังคณะกรรมการและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ในเขตพื้นที่การศึกษาโดยตรง”

                  การกระจายอำนาจดังกล่าวจะทำให้สถานศึกษามีความคล่องตัว มีอิสระ ในการบริหารจัดการ เป็นไปตามหลักของการบริหารจัดการโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน (School Based Management : SBM) ซึ่งจะเป็นการสร้างรากฐานและความเข้มแข็งให้กับสถานศึกษาสามารถจัดการศึกษาได้อย่างมีคุณภาพได้มาตรฐานและสามารถพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

                  จากแนวคิดดังกล่าวเพื่อให้สถานศึกษามีความคล่องตัว มีอิสระ และมีความเข้มแข็ง รัฐจึงให้สถานศึกษาเป็นนิติบุคคล โดยได้บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.. 2546 ในมาตรา 35 ดังนี้

               “มาตรา ๓๕ สถานศึกษาที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐานตามมาตรา ๓๔ () เฉพาะที่เป็นโรงเรียนมีฐานะเป็นนิติบุคคล  เมื่อมีการยุบเลิกสถานศึกษาตามวรรคหนึ่ง ให้ความเป็นนิติบุคคลสิ้นสุดลง”

                 เพื่อให้การดำเนินงานของสถานศึกษาสอดคล้องกับบทบัญญัติดังกล่าว  กระทรวงศึกษาธิการจึงได้จัดทำคู่มือการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่เป็นนิติบุคคลขึ้นโดยกำหนดขอบข่ายและภารกิจการบริหารและการจัดการสถานศึกษา ดังนี้  (กระทรวงศึกษาธิการ, 2546)

              1.  การบริหารวิชาการ

                          แนวคิด    งานวิชาการเป็นงานหลัก หรือเป็นภารกิจหลักของสถานศึกษาที่พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ..2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) ..2545 มุ่งให้กระจายอำนาจในการบริหารจัดการไปให้สถานศึกษาให้มากที่สุด ด้วยเจตนารมณ์ที่จะให้สถานศึกษาดำเนินการได้โดยอิสระ คล่องตัว รวดเร็ว สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน สถานศึกษา ชุมชน ท้องถิ่น และการมีส่วนร่วมจากผู้มีส่วนได้เสียทุกฝ่าย ซึ่งจะเป็นปัจจัยสำคัญทำให้สถานศึกษามีความเข้มแข็งในการบริหารและการจัดการ สามารถพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการเรียนรู้ตลอดจนการวัดผล ประเมินผล รวมทั้งการวัดปัจจัยเกื้อหนุนการพัฒนาคุณภาพนักเรียน ชุมชน ท้องถิ่น ได้อย่างมีคุณภาพและมีประสิทธิภาพ

          วัตถุประสงค์

         1. เพื่อให้สถานศึกษาบริหารงานด้านวิชาการๆได้โดยอิสระ คล่องตัว รวดเร็ว และสอดคล้องกับความต้องการของนักเรียน สถานศึกษา ชุมชน และท้องถิ่น

       2. เพื่อให้การบริหารและการจัดการศึกษาของสถานศึกษาได้มาตรฐานและมีคุณภาพสอดคล้องกับระบบประกันคุณภาพการศึกษา และการประเมินคุณภาพภายในเพื่อพัฒนาตนเอง และการประเมินจากหน่วยงานภายนอก
.        
          3. เพื่อให้สถานศึกษาพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการเรียนรู้ ตลอดจนจัดปัจจัยเกื้อหนุนการพัฒนาการเรียนรู้ที่สนองตามความต้องการของผู้เรียน ชุมชน และท้องถิ่น โดยยึดผู้เรียนเป็นสำคัญได้อย่างมีคุณภาพและประสิทธิภาพ

      4. เพื่อให้สถานศึกษาได้ประสานความร่วมมือในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาและของบุคคล ครอบครัว องค์กร หน่วยงานและสถาบันอื่น ๆ อย่างกว้างขวาง

         ขอบข่าย/ภารกิจ

         -  การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา

         -  การพัฒนากระบวนการเรียนรู้

         -  การวัดผล ประเมินผล และเทียบโอนผลการเรียน

         -  การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา

         -  การพัฒนาสื่อ นวัตกรรม และเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา

         -  การพัฒนาแหล่งเรียนรู้

         -  การนิเทศการศึกษา

         -  การแนะแนวการศึกษา

         -  การพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา

         -   การส่งเสริมความรู้ด้านวิชาการแก่ชุมชน

         -  การประสานความร่วมมือในการพัฒนาวิชาการกับสถานศึกษาอื่น

         -  การส่งเสริม และสนับสนุนงานวิชาการแก่บุคคล ครอบครัว องค์กร หน่วยงาน

และสถาบันอื่นที่จัดการศึกษา

 

  2.  การบริหารงบประมาณ

          แนวคิด    การบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษาเน้นความเป็นอิสระ ในการ

บริหารจัดการมีความคล่องตัว โปร่งใส ตรวจสอบได้ ยึดหลักการบริหารมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์และบริหารงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน ให้มีการจัดหาผลประโยชน์จากทรัพย์สินของสถานศึกษารวมทั้งจัดหารายได้จากบริการมาใช้บริหารจัดการเพื่อประโยชน์ทางการศึกษา ส่งผลให้เกิดคุณภาพที่ดีขึ้นต่อผู้เรียน

        วัตถุประสงค์

          1. เพื่อให้สถานศึกษาบริหารงานด้านงบประมาณมีความเป็นอิสระ คล่องตัว โปร่งใส

ตรวจสอบได้
              
2. เพื่อให้ได้ผลผลิต ผลลัพธ์เป็นไปตามข้อตกลงการให้บริการ

     3. เพื่อให้สถานศึกษาสามารถบริหารจัดการทรัพยากรที่ได้อย่างเพียงพอและมีประสิทธิภาพ

         ขอบข่าย/ภารกิจ

      1. การจัดทำและเสนอของบประมาณ

          1.1  การวิเคราะห์และพัฒนานโยบายทางการศึกษา

                            1.2  การจัดทำแผนกลยุทธ์หรือแผนพัฒนาการศึกษา

                            1.3  การวิเคราะห์ความเหมาะสมการเสนอของบประมาณ

      2. การจัดสรรงบประมาณ

          2.1 การจัดสรรงบประมาณในสถานศึกษา

          2.2 การเบิกจ่ายและการอนุมัติงบประมาณ

          2.3 การโอนเงินงบประมาณ

      3. การตรวจสอบ ติดตาม ประเมินผล และรายงานผลการใช้เงินและ

ผลการดำเนินงาน

         3.1  การตรวจสอบติดตามการใช้เงินและผลการดำเนินงาน

         3.2  การประเมินผลการใช้เงินและผลการดำเนินงาน

      4. การระดมทรัพยากร และการลงทุนเพื่อการศึกษา

         4.1 การจัดการทรัพยากร

         4.2  การระดมทรัพยากร

        4.3  การจัดหารายได้และผลประโยชน์

        4.4 กองทุนกู้ยืมเพื่อการศึกษา

        4.5 กองสวัสดิการเพื่อการศึกษา

     5. การบริหารการเงิน

        5.1 การเบิกเงินจากคลัง

        5.2 การรับเงิน

        5.3 การเก็บรักษาเงิน

        5.4 การจ่ายเงิน

        5.5  การนำส่งเงิน

        5.6 การกันเงินไว้เบิกเหลื่อมปี

     6. การบริหารบัญชี

        6.1  การจัดทำบัญชีการเงิน

        6.2  การจัดทำรายงานทางการเงินและงบการเงิน

        6.3 การจัดทำและจัดหาแบบพิมพ์บัญชี ทะเบียน และรายงาน

     7.  การบริหารพัสดุและสินทรัพย์

         7.1 การจัดทำระบบฐานข้อมูลสินทรัพย์ของสถานศึกษา

         7.2 การจัดหาพัสดุ

         7.3 การกำหนดแบบรูปรายการหรือคุณลักษณะเฉพาะและจัดซื้อจัดจ้าง

         7.4 การควบคุมดูแล บำรุงรักษา และจำหน่ายพัสดุ

3.  การบริหารงานบุคคล

       แนวคิด  การบริหารงานบุคคลในสถานศึกษา เป็นภารกิจสำคัญที่มุ่งส่งเสริมให้

สถานศึกษาสามารถปฏิบัติงานเพื่อตอบสนองภารกิจของสถานศึกษา เพื่อดำเนินการด้านการบริหารงานบุคคลให้เกิดความคล่องตัว อิสระภายใต้กฎหมาย ระเบียบ เป็นไปตามหลักธรรมาภิบาลข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาได้รับการพัฒนา มีความรู้ ความสามารถ มีขวัญกำลังใจ ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติมีความมั่นคงและก้าวหน้าในวิชาชีพ ซึ่งจะส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของผู้เรียนเป็นสำคัญ

      วัตถุประสงค์

     1. เพื่อให้การดำเนินงานด้านการบริหารงานบุคคลถูกต้อง รวดเร็วเป็นไปตามหลัก

ธรรมาภิบาล

              2. เพื่อส่งเสริมบุคลากร ให้มีความรู้ความสามารถและมีจิตสำนึกในการปฏิบัติภารกิจ

ที่รับผิดชอบให้เกิดผลสำเร็จตามหลักการบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์

               3. เพื่อส่งเสริมให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาปฏิบัติงานเต็มศักยภาพ โดยยึดมั่นในระเบียบวินัย จรรยาบรรณ อย่างมีมาตรฐานแห่งวิชาชีพ

               4. เพื่อให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาที่ปฏิบัติงานได้ตามมาตรฐานวิชาชีพได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติ มีความมั่นคงและความก้าวหน้าในวิชาชีพ ซึ่งจะส่งผลต่อการศึกษาพัฒนาคุณภาพการศึกษาของผู้เรียนเป็นสำคัญ

                ขอบข่าย/ภารกิจ

         1.  การวางแผนอัตรากำลัง

         2.  การสรหาและการบรรจุแต่งตั้ง

         3.  การเสริมสร้างประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการ

         4.  วินัยและการรักษาวินัย

         5.  การออกจากราชการ

  4.   การบริหารทั่วไป

         แนวคิด  การบริหารทั่วไปเป็นงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดระบบบริหารองค์กร

ให้บริการบริหารงานอื่น ๆ บรรลุผลตามมาตรฐาน คุณภาพและเป้าหมายที่กำหนดไว้ โดยมีบทบาทหลักในการประสาน ส่งเสริม สนับสนุนและการอำนวยการ ความสะดวกต่าง ๆ ในการให้บริการการศึกษาทุกรูปแบบ มุ่งพัฒนาสถานศึกษาให้ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีอย่างเหมาะสม ส่งเสริมในการบริหารและการจัดการศึกษา ตามหลักการบริหารงานที่มุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ของงานเป็นหลักโดยเน้นความโปร่งใส ความรับผิดชอบที่ตรวจสอบได้ ตลอดจน การมีส่วนร่วมของบุคคล ชุมชนและองค์กรที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การจัดการศึกษามีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

              วัตถุประสงค์

              1. เพื่อให้บริการ สนับสนุน ส่งเสริม ประสานงานและอำนวยการ ให้การปฏิบัติงานของสถานศึกษาเป็นไปด้วยความเรียบร้อย มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

              2. เพื่อประชาสัมพันธ์ เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารและผลงานของสถานศึกษาต่อสาธารณชนซึ่งจะก่อให้เกิด ความรู้ ความเข้าใจ เจตคติที่ดี เลื่อมใส ศรัทธาและให้การสนับสนุน

การจัดการศึกษา

                ขอบข่าย/ภารกิจ

      1.  การดำเนินงานธุรการ

      2.  งานเลขานุการคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน

      3.  การพัฒนาระบบและเครือข่ายข้อมูลสารสนเทศ

      4.  การประสานและพัฒนาเครือข่ายการศึกษา

      5.  การจัดระบบการบริหารและพัฒนาองค์กร

      6.  งานเทคโนโลยีและสารสนเทศ

     7.  การส่งเสริมสนับสนุนด้านวิชาการ งบประมาณ บุคลากร และการบริหารทั่วไป

     8.   การดูแลอาคารสถานที่และสภาพแวดล้อม

     9.   การจัดทำสำมะโนผู้เรียน

     10.  การรับนักเรียน

     11.  การส่งเสริมและประสานงานการจัดการศึกษาในระบบ นอกระบบ และ

ตามอัธยาศัย

     12.  การระดมทรัพยากรเพื่อการศึกษา